Rất nhiều người mua áo khoác gió về, mặc vào một hôm trời rét rồi kết luận là áo vô dụng. Lỗi thường không nằm ở chiếc áo mà ở việc hiểu sai nó dùng để làm gì. Áo gió sinh ra để chắn gió và mưa nhẹ, còn phần ấm là do lớp bạn mặc bên trong.
Áo khoác gió giữ ấm bằng cách nào
Vải áo gió mỏng, dệt khít, gần như không có lớp bông hay nỉ nào bên trong. Nó không tự sinh nhiệt và cũng không giữ được bao nhiêu nhiệt. Thứ nó làm tốt là ngăn luồng gió thổi xuyên qua quần áo.
Điều đó quan trọng hơn vẻ ngoài của nó. Cơ thể luôn giữ một lớp không khí ấm sát da và sát lớp vải trong cùng; gió thổi qua sẽ cuốn lớp không khí đó đi, và bạn thấy buốt dù đang mặc áo len dày. Chặn được gió là giữ lại lớp không khí ấy.
Áo khoác gió là lớp ngoài, không phải lớp ấm. Mặc mỗi áo gió trên một chiếc áo phông mỏng rồi đứng ngoài trời rét thì lạnh là đúng, không phải áo kém.
Áo một lớp và áo có lót nỉ dùng cho hai việc khác nhau
Trên thị trường có hai nhóm hay bị gộp làm một. Chúng khác nhau ở chỗ có lớp giữ nhiệt gắn sẵn hay không, và điều đó đổi hẳn mùa dùng được.
| Loại | Mạnh ở | Hụt ở |
|---|---|---|
| Một lớp, không lót | Nhẹ, gấp gọn, chắn gió và mưa rào, mặc được cả mùa nóng | Không ấm nếu bên trong mặc mỏng |
| Có lót nỉ hoặc lót bông mỏng | Ấm sẵn, tiện vì chỉ cần một chiếc | Nặng và cồng kềnh, khó gấp mang theo, nóng vào ngày chỉ có gió mà không rét |
Loại một lớp linh hoạt hơn vì bạn tự quyết định mặc gì bên trong. Loại có lót tiện cho người ngại phối nhiều lớp, nhưng khi trời ấm lên giữa ngày thì không cởi bớt được phần lót ra.
Mặc theo lớp mới là phần quyết định
Cách dùng đúng là coi chiếc áo như lớp ngoài cùng của một bộ ba. Lớp trong sát da nên là loại mau khô, vì mồ hôi đọng lại trong vải dày sẽ làm bạn lạnh ngay khi dừng vận động. Lớp giữa mới là lớp giữ ấm: một áo nỉ, một áo len mỏng, hay một áo phao mỏng đều được.
Một chiếc áo gió cộng một lớp giữ nhiệt bên trong thường ấm hơn một chiếc áo dày mặc trơ một mình. Lý do là các lớp tạo ra những khoảng không khí xen giữa, và không khí đứng yên chính là thứ giữ nhiệt.
Cách này còn dễ điều chỉnh. Sáng rét thì mặc đủ ba lớp, trưa hửng nắng thì cởi lớp giữa cất vào cặp, chiều gió lên lại mặc vào. Áo dày một khối không cho bạn lựa chọn nào ngoài mặc hoặc cởi.
Có một giới hạn cần biết: mặc quá nhiều lớp đến mức chật căng thì phản tác dụng. Các lớp bị ép sát, không còn khoảng không khí nào, và bạn vừa bí vừa không ấm hơn.
Chống nước và chống thấm là hai mức khác nhau
Hai chữ này bị dùng lẫn lộn khiến người mua kỳ vọng sai. Ở mức nguyên tắc, chống nước là bề mặt vải được xử lý để nước đọng thành giọt và lăn đi, đủ cho mưa lất phất hay quãng đường ngắn. Chống thấm là mức cao hơn, đòi hỏi cả cấu trúc vải lẫn việc xử lý đường may để nước không đi qua khi mưa kéo dài.
Phần lớn áo gió phổ thông nằm ở mức thứ nhất. Gặp mưa to hoặc mưa lâu, nước sẽ ngấm dần, và chỗ ngấm trước thường là vai, đường may và mép túi. Nếu nhà sản xuất có ghi chỉ số hay mức chống thấm thì đọc đúng những gì họ ghi trên nhãn và trên thông tin sản phẩm, đừng suy đoán thêm.
Lớp xử lý bề mặt cũng không vĩnh viễn. Nó mòn dần theo số lần giặt và theo cọ xát ở vai balo, nên áo cũ hay thấm sớm hơn áo mới.
Đổi lại, vải càng kín nước thì càng bí. Đi xe máy quãng dài hoặc leo dốc, mồ hôi đọng bên trong có thể làm bạn ướt từ trong ra, và nhiều người tưởng nhầm là áo bị thấm.
Ở Việt Nam, mùa nào mặc được
Đây là một trong số ít món dùng được gần như quanh năm, nhưng mỗi mùa dùng theo một kiểu. Mùa đông miền Bắc và vùng núi là lúc nó phát huy đúng vai trò: khoác ngoài áo len hoặc áo nỉ, chắn gió mùa đông bắc, đặc biệt hữu ích khi đi xe máy sáng sớm.
Miền Nam và miền Trung phần lớn thời gian không đủ lạnh để cần lớp giữ nhiệt. Ở đó, một chiếc áo gió một lớp chủ yếu dùng để chắn mưa rào bất chợt, che nắng khi ra đường, và khoác thêm trong phòng máy lạnh. Loại có lót nỉ dày gần như chỉ hợp khi đi du lịch xứ lạnh.
Nếu đi vùng lạnh hơn nơi bạn sống, nguyên tắc vẫn thế: mang một chiếc áo gió gấp gọn làm lớp ngoài và mang riêng lớp giữ nhiệt, thay vì mang một chiếc áo dày chiếm nửa vali.
Nhìn gì khi chọn mua một chiếc áo khoác gió
Chi tiết công năng tạo ra khác biệt lớn hơn kiểu dáng, và đây là chỗ đáng soi kỹ khi cầm áo trên tay:
- Mũ trùm: tháo rời được không, có dây rút để siết quanh mặt không, vành mũ có đủ cứng để không sập xuống mắt khi có gió
- Bo tay: chun hay khuy chỉnh; bo lỏng quá thì gió lùa ngược vào tay áo
- Dây rút gấu: giữ áo không bị thốc lên khi đi xe
- Khóa kéo hai chiều: kéo hở phần dưới khi ngồi lâu hoặc khi mặc áo dài
- Túi có khóa: quyết định bạn có dám để điện thoại trong túi hay không
- Độ gấp gọn: gấp lại có nhét vừa balo không, có túi đựng kèm không
- Lớp lót lưới hoặc lỗ thoát ở nách: giảm bí khi vận động
- Đường may: đều, không nhăn rúm, chỉ thừa ít; kéo nhẹ hai bên đường may xem có hở
Về size, đừng chọn theo chữ S, M, L. Không có chuẩn chung cho các chữ này giữa các nơi bán. Hãy tự đo số đo của mình, so với bảng size của chính nơi đó, và mặc thử cùng lớp áo dày nhất bạn định mặc bên trong.
Giá cũng chênh rất rộng, từ mức rẻ như một chiếc áo phông đến mức bằng cả tháng chi tiêu. Cái làm nên chênh lệch là chất vải, khả năng chống thấm, cách xử lý đường may, khóa kéo và lớp lót. Mức giá cụ thể nên kiểm tra trực tiếp tại nơi bán.
Giặt và cất cho áo bền
Trước hết đọc ký hiệu trên nhãn của chính chiếc áo đó, vì mỗi loại vải và mỗi lớp phủ có yêu cầu riêng. Nguyên tắc chung là giặt nhẹ tay, không vò mạnh, không ngâm lâu với chất tẩy. Nếu nhãn ghi tránh nước xả vải thì làm theo, vì lớp làm nước đọng giọt có thể bị bám kín.
Không là trực tiếp lên vải mỏng ở nhiệt độ cao, và không sấy nóng nếu nhãn không cho phép. Vải áo gió mỏng nên rất dễ bị bóng hoặc chảy.
Phơi ở nơi thoáng, tránh nắng gắt cả ngày, và phải khô hoàn toàn trước khi cất. Cất áo còn ẩm trong túi kín vào mùa nồm là cách nhanh nhất để có mùi mốc và vết ố. Treo hoặc gấp lỏng tay, đừng nén chặt trong túi hút chân không nhiều tháng liền.
Nên mua hay không
Nếu bạn hay đi xe máy, hay gặp mưa bất chợt, hoặc sống ở nơi mùa đông có gió, thì một chiếc áo khoác gió là món đáng có và dùng được nhiều tháng trong năm. Nếu bạn chỉ đi ô tô và làm việc trong nhà, giá trị của nó giảm hẳn cùng với sevenam.
Nhược điểm cũng nên biết trước: vải sột soạt, dễ bí khi vận động mạnh, và bản thân chiếc áo không ấm. Mua đúng nghĩa là mua đúng lớp ngoài, rồi ghép nó với lớp giữ nhiệt phù hợp với thời tiết nơi bạn ở.
